Gaslek ruiken in huis: dit zijn de eerste stappen die je moet zetten

Een plotselinge gaslucht in huis herken je meestal aan een geur die lijkt op rotte eieren. Weten wat je op dat moment moet doen, en vooral wat je juist moet laten, maakt het verschil tussen een beheersbare situatie en een gevaarlijke. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je rustig en veilig reageert op een vermoed gaslek.

Wat is een gaslek precies?

Aardgas is van zichzelf reukloos. Om lekken snel te kunnen herkennen, voegen netbeheerders een geurstof toe die ruikt naar rotte eieren of zwavel. Ruik je die scherpe, onaangename geur in of rond je huis, dan is de kans groot dat er ergens gas ontsnapt.

Gas dat ontsnapt hoopt zich op in de ruimte. In hoge concentraties kan het je bedwelmen, en in combinatie met een vonk of open vuur kan het ontbranden of zelfs exploderen. Daarom is snel en kalm handelen belangrijk, zonder in paniek te raken.

Waar komt een gaslek meestal vandaan?

De meeste lekken ontstaan bij oude of slecht onderhouden gasleidingen, versleten koppelingen, een defecte cv-ketel, een gasfornuis waarvan de vlam is uitgeblazen, of een gasslang die is gaan lekken. Ook een verbouwing waarbij per ongeluk een leiding wordt geraakt is een bekende oorzaak.

Gaslek ruiken: wat te doen in de eerste minuten

Als je een gaslucht ruikt, telt elke minuut. Werk de onderstaande stappen rustig maar zonder uitstel af. De volgorde is bewust gekozen om het risico op een vonk zo klein mogelijk te houden.

Stap 1: zet ramen en deuren open

Zorg voor zoveel mogelijk frisse lucht. Open alle ramen en deuren die je gemakkelijk kunt bereiken, zodat het gas naar buiten kan trekken en de concentratie in huis daalt. Doe dit met de hand en gebruik geen elektrische raamopeners.

Stap 2: draai de hoofdgaskraan dicht

De hoofdgaskraan zit meestal in of naast de meterkast, vlak bij de gasmeter. Draai deze een kwartslag dicht om de gastoevoer te stoppen. Weet je niet waar de kraan zit? Zoek dat rustig moment eens op, zodat je in een noodgeval niet hoeft te zoeken.

Stap 3: raak geen schakelaars of apparaten aan

Dit is de belangrijkste regel. Bedien geen lichtschakelaar, geen stekker, geen thermostaat en geen apparaat dat een vonk kan geven. Ook je vaste telefoon of een deurbel laat je met rust. Waarom precies, lees je hieronder.

Stap 4: doof open vuur en rook niet

Blaas kaarsen uit, zet het gasfornuis uit en steek geen sigaret op. Elke vlam is een directe ontstekingsbron voor het ontsnapte gas.

Stap 5: verlaat het huis en waarschuw huisgenoten

Verzamel iedereen en ga naar buiten. Neem huisdieren mee als dat veilig en snel kan. Buiten bel je pas de hulpdiensten of de storingsdienst.

Waarom je geen lichtschakelaar of telefoon mag gebruiken

Wanneer je een lichtschakelaar omzet, een stekker in of uit het stopcontact haalt, of een apparaat aan- of uitzet, kan er heel even een minuscule vonk ontstaan. Normaal merk je daar niets van. Maar in een ruimte waar gas hangt, is zo'n vonk genoeg om het gas te laten ontbranden. Datzelfde geldt voor de bel van een vaste telefoon en zelfs voor het aanraken van een mobiele telefoon in een gasrijke ruimte.

Daarom geldt: laat alles staan zoals het staat. Sta het licht al aan, laat het aan. Staat het uit, laat het uit. Bel pas naar buiten of vanaf een plek waar geen gaslucht hangt. Deze regel klinkt streng, maar hij is er om te voorkomen dat een klein lek uitmondt in een brand of explosie.

En de deurbel of het alarm?

Waarschuw je buren niet door aan te bellen als je een sterke gaslucht ruikt in het trappenhuis of hun woning. Klop op de deur of roep. Elke elektrische handeling in een gasrijke omgeving vermijd je.

Wanneer bel je 112 en wanneer de storingsdienst?

Niet elke gaslucht is direct levensbedreigend, maar het onderscheid maken kan lastig zijn in het moment. Hanteer daarom deze eenvoudige regel.

Bel 112 bij acuut gevaar

Bel 112 (van buiten of bij de buren, nooit in de gasrijke ruimte) als je een sterke gaslucht ruikt, als er sisgeluiden zijn, als iemand onwel wordt, of als je twijfelt over de ernst. De brandweer is gespecialiseerd in deze situaties en komt met de juiste apparatuur. Bij een sterke, aanhoudende geur kies je altijd voor 112.

Bel de storingsdienst bij een lichte of onduidelijke geur

Ruik je een zwakke gaslucht die je niet kunt plaatsen, en is er geen acuut gevaar? Bel dan het landelijke gaslek- en storingsnummer 0800-9009. Dit nummer is gratis, dag en nacht bereikbaar, en verbindt je met de netbeheerder in jouw regio. Ook dit nummer bel je van buiten.

Twijfel je tussen de twee? Kies dan altijd voor 112. Bij gas is voorzichtigheid altijd de betere keuze.

Gaslek of gasstoring: het verschil

Deze twee termen worden vaak door elkaar gehaald, maar ze betekenen iets heel anders.

Een gaslek

Bij een gaslek ontsnapt er gas uit een leiding of toestel. Je herkent het aan de kenmerkende geur van rotte eieren of zwavel, soms aan een sissend geluid, en soms aan dode plekken in de tuin (bij een lek in de buitenleiding). Een gaslek is gevaarlijk en vraagt om de stappen die je hierboven hebt gelezen.

Een gasstoring

Bij een gasstoring is er juist géén gas. Je cv-ketel doet het niet, je fornuis wil niet aan, en er is geen geur. Dit is vervelend, maar niet gevaarlijk. Een gasstoring meld je bij het nationale storingsnummer 0800-9009 of controleer je op de storingskaart van de netbeheerder. Vaak gaat het om onderhoud of een storing in het net.

Kort samengevat: geur en gevaar wijzen op een lek, geen gas zonder geur wijst op een storing. Wil je breder weten hoe je je thuis voorbereidt op uitval van nutsvoorzieningen? Lees dan ook ons artikel over wat te doen bij stroomuitval in Nederland, want gas en stroom hangen vaak samen.

Preventie: hoe voorkom je een gaslek?

De beste noodsituatie is er een die niet gebeurt. Met wat regelmatig onderhoud verklein je de kans op een gaslek flink.

Laat je cv-ketel jaarlijks tot tweejaarlijks controleren

Een cv-ketel hoort minimaal eens per 2 jaar te worden nagekeken door een erkend installateur. Bij oudere ketels of intensief gebruik is jaarlijks onderhoud verstandig. De installateur controleert dan meteen op koolmonoxide en lekkages.

Controleer gasslangen en koppelingen

Een gasslang van een fornuis of geiser gaat gemiddeld ongeveer 10 jaar mee. Kijk op de slang naar de houdbaarheidsdatum en vervang hem op tijd. Kleine barstjes, verharding of verkleuring zijn tekenen dat het tijd is.

Installeer een koolmonoxidemelder

Een gaslek ruik je, maar koolmonoxide (CO) is geurloos en kleurloos. Een koolmonoxidemelder waarschuwt je met een luid signaal wanneer er gevaarlijke CO vrijkomt bij onvolledige verbranding, bijvoorbeeld door een verstopte afvoer of slecht onderhouden ketel. Hang er minstens één in de buurt van je cv-ketel en gasfornuis. Dit is geen vervanging voor onderhoud, maar een belangrijke extra beveiliging.

Zorg voor een handmatige gasmelder

Naast koolmonoxide bestaat er ook apparatuur die specifiek aardgas of methaan detecteert. Een gasmelder voor aardgas geeft alarm zodra de gasconcentratie in de lucht oploopt, nog voordat het gevaarlijk wordt. Handig als je een gasfornuis hebt waarvan de vlam wel eens uitwaait, of als je je extra gerust wilt voelen in een oudere woning.

Weet waar je hoofdgaskraan zit

Loop nu, terwijl er niets aan de hand is, eens naar je meterkast en zoek de hoofdgaskraan. Oefen desnoods het dichtdraaien. In een echte noodsituatie wil je niet hoeven zoeken. Een hoofdlamp met verstelbare band houdt je handen vrij als de meterkast donker of moeilijk bereikbaar is, en werkt op batterij zodat je geen lichtschakelaar hoeft aan te raken.

Wil je je verder voorbereiden op situaties zonder stroom of licht? Kijk dan ook naar onze tips over de beste zaklamp voor je noodpakket en over hoe je je smartphone in noodmodus zet bij stroomuitval.

Veelgestelde vragen over gaslek ruiken wat te doen

Hoe ruikt een gaslek precies?

Aardgas is van zichzelf reukloos, maar netbeheerders voegen een geurstof toe die ruikt naar rotte eieren of zwavel. Ruik je die scherpe, onaangename geur in of rond je huis, ga er dan van uit dat er gas ontsnapt en volg de stappen: ramen open, geen elektrische handelingen, naar buiten en bel 112.

Mag ik mijn mobiele telefoon gebruiken bij een gaslek?

Niet in de ruimte waar je gas ruikt. Het aanraken of gebruiken van een telefoon kan in theorie een vonk veroorzaken. Ga eerst naar buiten of naar een ruimte zonder gaslucht en bel daar 112 of het storingsnummer 0800-9009.

Wat is het verschil tussen een gaslek en een gasstoring?

Bij een gaslek ontsnapt er gas en ruik je rotte eieren. Dat is gevaarlijk. Bij een gasstoring heb je juist geen gas, zonder geur, en is er geen direct gevaar. Een lek behandel je als noodsituatie, een storing meld je rustig bij 0800-9009.

Hoe vaak moet ik mijn gasleidingen laten controleren?

Laat je cv-ketel minimaal eens per 2 jaar nakijken door een erkend installateur, bij oudere ketels bij voorkeur jaarlijks. Gasslangen vervang je ongeveer elke 10 jaar of eerder bij zichtbare slijtage. Een koolmonoxidemelder en gasmelder vormen een waardevolle extra beveiliging.