Aggregaat voor thuis bij stroomuitval: welke en wat kost het?

Zodra er ergens een grote storing is geweest, schiet het zoekverkeer naar "aggregaat voor thuis" omhoog. Begrijpelijk: een aggregaat is het enige apparaat dat dagenlang stroom kan blijven leveren zolang je brandstof hebt. Maar het is ook het enige apparaat in dit rijtje dat je kan doden als je het verkeerd neerzet. Hieronder wat een aggregaat voor thuis realistisch kost, welk type bij welk doel past, en waarom een groot deel van de kopers beter af is met iets anders.

Heb ik voor thuis überhaupt een aggregaat nodig?

Voor de meeste Nederlandse huishoudens: nee. Volgens de jaarrapportage van Netbeheer Nederland zat een gemiddeld huishouden in 2024 21 minuten zonder stroom, en licht, telefoon en router samen blijven onder de 100 watt. Storingen in het Nederlandse net duren gemiddeld kort, en wat je in die uren echt nodig hebt is licht, een opgeladen telefoon, informatie en een koelkast die niet ontdooit. Dat lukt allemaal op accu.

Een aggregaat wordt pas het juiste antwoord als één van deze dingen speelt:

• Je woont buitengebied en bent bij uitval ook je waterpomp, rioolpomp of stalvoorziening kwijt.
• Je rekent op meerdere dagen. Een powerstation is na één tot twee dagen leeg tenzij je hem met zonnepanelen bijlaadt. Een aggregaat draait zolang je jerrycans vol zijn.
• Je moet zwaar materieel draaien: een dompelpomp, een bouwmachine, een compressor. Dat vraagt een startvermogen dat de meeste accu's niet leveren.
• Er is een medische reden. Bij zuurstof- of beademingsapparatuur wil je meer dan één laag noodstroom, en dan is de combinatie accu plus aggregaat verdedigbaar.

Herken je jezelf hier niet in, dan koop je met een aggregaat vooral een apparaat dat jaren in de schuur staat, waarvan de benzine verhardt en dat je bij de eerste storing niet aan de praat krijgt.

Welke soorten aggregaten zijn er, en wat kosten ze?

De prijzen hieronder zijn richtbedragen voor nieuwe apparaten in de consumentenmarkt en schommelen sterk per merk en per moment. Gebruik ze om categorieën te vergelijken, niet als offerte.

De belangrijkste kolom is de laatste. Alles wat brandstof verbrandt hoort buiten, en dat maakt een aggregaat in een rijtjeshuis of appartement onpraktisch tot onmogelijk. Woon je in een appartement, dan valt de hele aggregaatcategorie feitelijk af.

Waarom is een aggregaat binnen zo gevaarlijk?

Omdat er jaarlijks 10 tot 15 mensen in Nederland aan koolmonoxide overlijden en honderden in het ziekenhuis belanden. Een benzine- of dieselmotor stoot koolmonoxide uit: een gas dat je niet ruikt, niet ziet en niet proeft, en dat binnen enkele minuten dodelijk kan zijn. De brandweer meldt dat in Nederland jaarlijks 10 tot 15 mensen aan koolmonoxide overlijden en dat honderden mensen in het ziekenhuis belanden.

Drie misverstanden die telkens terugkeren:

• "De garagedeur staat open." Niet voldoende. Het gas hoopt op sneller dan het via één opening verdwijnt.
• "Ik zet hem bij het open raam." Dat is precies de verkeerde plek. Uitlaatgassen worden dan naar binnen getrokken. Houd minimaal zes meter afstand tot ramen, deuren en ventilatieroosters.
• "Ik ruik het wel." Nee. Dat is de hele reden dat het gevaarlijk is. Een koolmonoxidemelder hoort standaard in huis, en zeker als je een aggregaat bezit. Let erop dat hij voldoet aan de Europese norm EN 50291, zoals de ELRO FC5010 met 10-jaarsbatterij van ongeveer €30.

Zet het apparaat buiten, benedenwinds van de woning, op een vlakke ondergrond en onder een afdak dat de zijkanten vrijlaat. Tank nooit bij terwijl de motor draait of nog heet is.

Wat is het verschil tussen een inverter-aggregaat en een gewone?

Een inverter levert een schone sinus van 230 volt en 50 hertz, een open frame-model niet. Een klassiek open frame-aggregaat koppelt de motortoerentallen direct aan de opgewekte wisselspanning. Zakt het toerental onder belasting, dan verandert de spanning mee. Voor een bouwlamp maakt dat niets uit, voor een laptop, cv-ketel of moderne koelkast met elektronica wel.

Een inverter-aggregaat maakt eerst gelijkstroom en vormt daar elektronisch een schone sinus van. Dat levert een stabiele spanning, minder brandstofverbruik bij lage belasting en aanzienlijk minder lawaai, omdat de motor niet constant op vol toerental hoeft te draaien. Het kost meer, en voor thuisgebruik is het het waard.

Let bij de keuze op het startvermogen, niet alleen op het continue vermogen. Een koelkastcompressor of dompelpomp trekt bij het aanlopen kortstondig een veelvoud van zijn normale verbruik.

Ter illustratie van wat je in deze klasse betaalt: een inverter-aggregaat als de Könner & Söhnen KS 3000i S levert 3,3 kW bij 68 dB en staat rond de €599. Prijzen en voorraad wisselen, dus controleer altijd de winkelpagina.

Hoeveel brandstof heb ik nodig, en hoelang blijft die goed?

Reken voor een klein huishoudelijk aggregaat grofweg op een halve tot anderhalve liter benzine per uur, afhankelijk van belasting. Wie 72 uur wil overbruggen en het apparaat niet continu laat draaien maar in blokken, zit al snel op 20 tot 40 liter.

Daar zit meteen het praktische probleem. Benzine veroudert: zonder stabilisator is de houdbaarheid in een afgesloten jerrycan beperkt tot ongeveer een half jaar tot een jaar, en oude benzine is de meest voorkomende reden dat een noodaggregaat op het moment suprême niet start. Diesel blijft langer goed maar kan gaan schiften en bacteriegroei ontwikkelen. Houd je bovendien aan de opslagregels: grote hoeveelheden brandstof thuis bewaren is aan voorschriften en aan je verzekering gebonden.

Praktisch: start het apparaat elk kwartaal een kwartier onder belasting, ververs de brandstof jaarlijks en gebruik een stabilisator. Een aggregaat dat je nooit test, is geen noodstroomvoorziening maar een geruststelling.

Benzine, diesel of gas: welke brandstof past bij noodstroom?

Voor noodgebruik is dit een andere afweging dan voor een bouwplaats, en precies op dat punt scoort de brandstof die de meeste kooplijstjes overslaan het beste. Een aggregaat voor thuis staat namelijk 99 procent van de tijd stil. Niet het verbruik per uur is dan doorslaggevend, maar de vraag of de brandstof na twee jaar stilstand nog bruikbaar is.

• Benzine: overal te koop en het grootste aanbod apparaten. Nadeel is precies wat hierboven staat: de brandstof is na ongeveer 6 tot 12 maanden onbetrouwbaar en vraagt dus actief beheer met stabilisator en jaarlijks verversen.
• Diesel: zuiniger en gebouwd op lange draaiuren, maar duurder in aanschaf (vanaf circa €800), zwaarder, luider en bij kleine huishoudelijke belasting minder efficiënt. Vooral logisch als je echt dagen achtereen moet draaien.
• Gas (propaan of LPG): de brandstof veroudert niet zoals benzine, omdat propaan als gas onder druk in een stalen fles zit en niet oxideert of water aantrekt. Een volle fles die je jaren in de schuur hebt staan, doet het gewoon. Je levert wel wat vermogen in en je hebt gasflessen nodig.

Dat laatste type koop je in de praktijk als dual fuel-aggregaat: één apparaat dat zowel op benzine als op gas draait. In Nederland zijn die gewoon verkrijgbaar, onder meer van EcoFlow, Könner & Söhnen en als LPG-uitvoering van de Honda EU22i.

Hoe dat uitpakt, laat de fabrieksopgave van de EcoFlow Dual Fuel Smart Generator goed zien: op benzine levert hij 1.800 watt, op gas 1.600 watt, dus ruwweg 11 procent minder vermogen. Daar staat tegenover dat een benzinetank van 4 liter goed is voor zo'n 5,4 kWh, terwijl één gasfles van 9 kilo ongeveer 20 kWh oplevert: bijna 4 keer zoveel energie uit één keer vullen, zonder dat die voorraad veroudert.

De praktische keuze voor de meeste huishoudens: draai je het apparaat regelmatig, dan is benzine prima. Koop je het puur voor een storing die misschien nooit komt, dan is gas of dual fuel de verstandigere brandstof, juist omdat je hem kunt vergeten zonder dat hij bederft.

Aggregaat of powerstation: waar ligt de grens?

Grofweg: tot ongeveer 24 uur en voor huishoudelijke elektronica wint een powerstation. Geen uitstoot, geen geluid, binnen te gebruiken, geen onderhoud, en met een draagbaar zonnepaneel in de zomer zelfs onbeperkt bij te laden. Daarboven, en zodra er zware verbruikers of pompen bij komen, wint het aggregaat op capaciteit maar levert het veiligheid, geluid en onderhoud in.

De volledige vergelijking staat in aggregaat of powerstation: welke kies je. Wil je zien wat er in de accu-categorie te koop is, kijk dan bij de powerstations bij Coolblue.

Veelgestelde vragen

Mag ik een aggregaat in de garage of schuur laten draaien?

Nee, ook niet met de deur open. Koolmonoxide hoopt zich in een half gesloten ruimte sneller op dan het via één opening verdwijnt. Zet het apparaat buiten, minimaal zes meter van ramen, deuren en ventilatieopeningen, en hang een koolmonoxidemelder in huis.

Wat kost een aggregaat voor thuis?

Een eenvoudig open frame-model begint rond de 200 tot 800 euro, een inverter-aggregaat dat geschikt is voor elektronica ligt grofweg tussen 400 en 1.500 euro, en diesel loopt op tot enkele duizenden. Reken daarbovenop brandstof, opslag en onderhoud.

Kan ik een aggregaat op mijn meterkast aansluiten?

Niet zelf. Daarvoor is een allpolige omschakelaar nodig en werk in de meterkast, dat volgens NEN 1010 door een erkend installateur moet gebeuren. Zonder omschakelaar riskeer je terugvoeding naar het net, wat levensgevaarlijk is voor netmonteurs.

Hoeveel vermogen heb ik nodig?

Tel het verbruik op van wat echt door moet draaien, en let daarbij op het startvermogen van apparaten met een motor. Voor verlichting, wifi, telefoons en een koelkast kom je vaak uit onder de 1.000 watt continu, maar de aanloopstroom van de koelkast kan kortstondig veel hoger liggen.

Waarom start mijn aggregaat na jaren stilstand niet?

Bijna altijd door oude benzine. Zonder stabilisator wordt benzine na een half jaar tot een jaar onbetrouwbaar en verstopt de carburateur. Start het apparaat elk kwartaal kort onder belasting en ververs de brandstof jaarlijks.

Is een aggregaat op gas of propaan beter voor noodstroom?

Voor een apparaat dat vooral stilstaat wel, want gas veroudert niet zoals benzine en dat is juist de meest voorkomende storingsoorzaak. Je levert wat vermogen in: bij de EcoFlow dual fuel bijvoorbeeld 1.600 watt op gas tegen 1.800 watt op benzine. Daar staat tegenover dat één gasfles van 9 kilo ongeveer 20 kWh levert, tegen 5,4 kWh uit een benzinetank van 4 liter.

Wat is een dual fuel-aggregaat?

Een aggregaat dat zowel op benzine als op gas (propaan of LPG) kan draaien, waarbij je zelf kiest wat je erin stopt. Handig als noodstroom: je bewaart gas voor de lange termijn en gebruikt benzine als je toevallig toch tankt. Ze zijn in Nederland gewoon te koop, onder meer van EcoFlow en Könner & Söhnen.

Verder lezen

• Aggregaat of powerstation: welke kies je?
• Aggregaat aansluiten op de meterkast: hoe het veilig moet
• Beste powerstation voor noodstroom
• Beste koolmonoxidemelder
• Stroomuitval in Nederland: hoe vaak en wat doe je?

Bronnen: Brandweer Nederland over koolmonoxide (10 tot 15 dodelijke slachtoffers per jaar, honderden ziekenhuisopnames); Netbeheer Nederland voor de gemiddelde storingsduur van 21 minuten per huishouden in 2024; NEN 1010 voor laagspanningsinstallaties in woningen; opgaven van fabrikanten over verbruik, startvermogen en geluidsniveau. Prijzen zijn richtbedragen uit de Nederlandse consumentenmarkt en wisselen per merk en moment. Sommige links in dit artikel zijn affiliate-links; NoodplanOpMaat kan een kleine vergoeding ontvangen bij aankoop, zonder meerkosten voor jou.