Je trein staat stil door een stroomstoring: wat doe je?

Een stroomstoring op het spoor, bijvoorbeeld een defecte bovenleiding, laat je trein soms midden op het traject stilstaan, ver van een station. Het is een ongemakkelijke situatie, en de instinctieve reactie om zelf naar buiten te gaan is precies wat je niet moet doen.

Waarom is zelf uitstappen zo gevaarlijk?

De meeste Nederlandse treinen halen hun stroom uit de bovenleiding, die onder een spanning van 1.500 Volt staat. Dat is dodelijk bij aanraking. Daarnaast is het spoor waarop jouw trein stilstaat vaak niet het enige spoor: een andere trein kan met snelheden tot 120 km/u langsrijden, zonder dat de machinist iemand op het spoor verwacht. Volgens ProRail is zelf uitstappen om die reden levensgevaarlijk, ook als de stroom van jouw eigen trein is uitgevallen: de bovenleiding zelf kan namelijk nog steeds onder spanning staan.

Wat gebeurt er achter de schermen?

Bij een grotere storing werken ProRail en de vervoerders samen via de Operationele Controle Centrum Rail (OCCR), waar incidenten op het spoor gecoördineerd worden opgelost. Bij stroomuitval die treinen op verschillende plekken laat stilstaan, is het doel om gestrande treinen alsnog naar een station te begeleiden, zodat reizigers daar kunnen uitstappen. Dit proces kost tijd, zeker als er meerdere treinen tegelijk vaststaan.

Wat kun je zelf doen terwijl je wacht?

• Blijf op je plek en volg de aanwijzingen van de conducteur of machinist. Zij krijgen updates via de meldkamer zodra die beschikbaar zijn.
• Meld het bij het personeel als je je onwel voelt, een medische aandoening hebt, of met jonge kinderen reist. Dat kan invloed hebben op de volgorde waarin mensen geholpen worden.
• Spaar je telefoonbatterij voor het geval de storing langer duurt. Zie ook communiceren zonder internet of bereik als het mobiele netwerk ook wegvalt.
• Laat familie of werk weten dat je vastzit, zodra dat kan, zodat ze niet ongerust worden of op je blijven wachten.

Dit is een andere situatie dan vast komen te zitten in een lift, waar juist stilzitten en op de intercom wachten het advies is, of evacueren zonder auto, waar je juist wel in beweging komt. Bij een trein op het spoor is het advies vrijwel altijd: blijf zitten, wacht op instructies.

Wat zijn je rechten als reiziger?

Bij vertraging door een storing gelden vaste regels voor compensatie: bij meer dan 30 minuten vertraging krijg je de helft van het reisbedrag terug, bij meer dan 60 minuten het volledige bedrag. De vervoerder is daarnaast verplicht je te informeren over de situatie en over vervangend vervoer, voor zover dat fysiek mogelijk is. Dien een klacht in bij de vervoerder binnen drie maanden na het incident als je ergens niet tevreden over bent; zij moeten binnen een maand een onderbouwd antwoord geven.

Veelgestelde vragen

Mag ik zelf uitstappen als de trein al lang stilstaat?

Nee, dit blijft levensgevaarlijk, ongeacht hoelang de trein al stilstaat. De bovenleiding kan onder spanning staan en er kan een andere trein passeren. Wacht altijd op instructies van het personeel.

Waarom duurt het soms zo lang voor er nieuws komt?

Bij een grotere storing moeten meerdere gestrande treinen gecoördineerd naar een station worden geleid via de centrale meldkamer, wat tijd kost, zeker als het spoor op meerdere plekken tegelijk geraakt is.

Krijg ik mijn geld terug bij een lange vertraging?

Ja. Bij meer dan 30 minuten vertraging krijg je de helft van het reisbedrag terug, bij meer dan 60 minuten het volledige bedrag.

Wat als ik me onwel voel tijdens het wachten?

Meld dit direct bij de conducteur of machinist. Zij kunnen hierop reageren en eventueel prioriteit geven aan jouw situatie.

Verder lezen

• Vast in de lift bij een stroomuitval: wat doe je?
• Evacueren zonder auto: te voet
• Communiceren zonder internet of bereik
• Stroomuitval in Nederland: wat moet je doen?

Bronnen: ProRail over gestrande treinen en de gevaren van zelf uitstappen, en de Europese reizigersrechten voor treinreizigers over compensatie bij vertraging. Check bij een concrete storing altijd de actuele instructies van NS of je vervoerder.