Communiceren zonder internet of telefoon in een noodsituatie

Een langdurige stroomstoring raakt niet alleen je lampen en koelkast: het raakt ook het mobiele netwerk. Zendmasten hebben een noodgenerator met beperkte brandstof: na 4–8 uur valt ook het netwerk weg. Zonder telefoon, zonder internet. Hoe houd je dan contact met je gezin, je buren, de overheid?

Waarom het mobiele netwerk uitvalt bij stroomstoring

Zendmasten hebben een UPS (noodstroom) en soms een noodgenerator, maar die zijn ontworpen voor korte storingen. Bij een storing van 8+ uur vallen steeds meer masten uit. Bovendien overbelasten mensen die wél nog netwerk hebben dit snel door massaal te gaan bellen en berichten sturen. Het gevolg: overbelast netwerk en verbindingsfouten.

SMS-berichten (tekstberichten, geen WhatsApp of iMessage) zijn robuuster dan data: ze gaan door zelfs als het netwerk vol zit. Stuur korte SMS'jes in een noodsituatie.

Stap 1: Maak nu een communicatieplan

De meest effectieve maatregel kost niets: spreek nu met je gezin af wat je doet als je elkaar niet kunt bereiken.

• Verzamelpunt thuis: waar wacht je op elkaar als telefoon uitvalt?
• Verzamelpunt buiten wijk: als thuis onbereikbaar is (brand, overstroming), waar dan?
• Contactpersoon buiten de regio: spreek een familielid buiten jouw regio aan, lokale netwerken zijn overbelast, maar bellen naar een andere regio kan nog wel werken
• Noodcontactenkaart: schrijf alle nummers op een kaartje, niet alleen in je telefoon, want die gaat leeg

→ Waterdichte noodcontactenkaarthouder op Bol.com

Stap 2: Noodradio, officiële berichten ontvangen

Een noodradio op batterijen of met dynamo is de meest betrouwbare manier om overheidsberichten te ontvangen. In Nederland worden waarschuwingen uitgezonden via Omroep Max (AM 675) en regionale stations. DAB+ werkt in de meeste Nederlandse steden nog goed bij storingen.

→ Noodradio op batterijen/dynamo op Bol.com

Stap 3: Portofoons (walkie-talkies), lokale communicatie

PMR446-portofoons werken zonder netwerk of licentie op de vrije frequentie 446 MHz. Bereik: 0,5–5 km afhankelijk van obstakels. Ideaal voor:

• Contact houden met buren in de straat (zie ook: burenplan)
• Contact houden met gezinsleden in de buurt
• Korte updates doorgeven zonder batterijverbruik van de telefoon

Koop minstens twee sets: één voor thuis, één voor de go-bag of het gezinslid dat op pad is.

→ Bekijk PMR446 portofoons op Bol.com

Stap 4: Offline kaarten, navigeren zonder data

Als het netwerk uitvalt werken Google Maps en Waze niet meer. Download offline kaarten nu, niet tijdens een storing.

• Google Maps offline: open Maps → zoek een gebied → download voor offline gebruik
• Maps.me: gratis app met volledige offline kaarten van heel Nederland, ook wandelpaden
• OsmAnd: meer geavanceerd, gratis, werkt volledig offline

Voor buiten de bebouwde kom: overweeg een waterbestendige papieren wegenkaart van Nederland.

→ Wegenkaart Nederland op Bol.com

Stap 5: Powerbank, je telefoon zo lang mogelijk laden

Zorg dat je telefoon zo lang mogelijk meegaat. Een powerbank van 20.000 mAh laadt een gemiddelde smartphone vier tot 6 keer op. Houd hem altijd opgeladen: een lege powerbank is even nutteloos als een lege telefoon.

→ Powerbank 20.000 mAh op Bol.com

Geavanceerd: satellietcommunicatie

Als je maximale voorbereiding wilt, is een satellietcommunicator een optie. Apparaten zoals de Garmin inReach Mini 2 werken via het Iridium satellietnetwerk: altijd bereikbaar, ook als alle grondnetwerken uitvallen. Je kunt SOS-berichten sturen en tweewegcommunicatie voeren.

Nadeel: duur (€350+ aanschaf + abonnement). Zinvol voor mensen in buitengebieden of met hoog risicoprofiel.

→ Garmin inReach Mini op Bol.com

Veelgestelde vragen

Hoe lang werkt het mobiele netwerk nog bij een stroomstoring?

Zendmasten hebben een UPS voor 1–4 uur en soms een noodgenerator voor 4–8 uur. Bij een grootschalige storing waarbij ook de brandstoflevering niet meer werkt, valt het netwerk gefaseerd uit. Reken op 4–12 uur netwerk in een gemiddeld scenario. Na 24 uur is groot gedeelte van het netwerk weg als de storing aanhoudt.

Werkt WhatsApp nog bij een zwak signaal?

WhatsApp heeft dataverbinding nodig. Bij netwerkoverbelasting schakelt de telefoon automatisch over op 2G (Edge) wat trager is maar soms nog werkt voor tekst. SMS heeft een lagere bandbreedte-behoefte en werkt langer door. Stuur korte SMS-berichten als apps niet meer werken.

Mogen portofoons zomaar worden gebruikt in Nederland?

Ja: PMR446-portofoons (446 MHz, max 0,5 watt) zijn in heel Europa vergunningsvrij. Je kunt ze zonder registratie of licentie gebruiken. Gebruik geen illegale zenders met meer vermogen of op andere frequenties, dat is wel strafbaar.

Hoe ontvang ik NL-Alert als het internet uitvalt?

NL-Alert is een cell-broadcast systeem dat werkt via het gsm-netwerk, niet via internet. Zolang er nog enig gsm-netwerk is, ontvang je NL-Alert op je telefoon. Na totale netwerkuitval is de noodradio je alternatief. Zorg dat je telefoon ook zijn noodwaarschuwingen aan heeft staan in de instellingen.

Bronnen en verder lezen

Dit artikel volgt de Nederlandse richtlijnen voor noodvoorbereiding. Wil je iets zelf nagaan of verder lezen, dan zijn dit de gezaghebbende bronnen over dit onderwerp:

• NL-Alert: instellen en testen van het waarschuwingssysteem
• Denk Vooruit (Rijksoverheid): de officiële 72-uursrichtlijn en de landelijke noodpakketlijst
• Rijksoverheid: wet- en regelgeving en officiële adviezen

Onze methodologie beschrijft hoe we bronnen wegen. Klopt er iets niet? Laat het weten via onze contactgegevens.