Rookmelders vergelijken: los, gekoppeld of combimelder?

Sinds 1 juli 2022 is een rookmelder in Nederland verplicht: op elke verdieping van je woning moet er minimaal 1 goed werkende melder hangen, ook in bestaande huizen. Daarmee is de vraag verschoven van of je er een neemt naar welke. Een losse melder van 10 euro doet iets heel anders dan een set van 3 die elkaar draadloos waarschuwen, en voor de keuken en de badkamer moet je helemaal geen rookmelder hebben. Hieronder staan de typen naast elkaar, met wat de brandweer erover zegt.

Welke rookmelder is verplicht, en waar moet hij hangen?

De wet vraagt sinds 1 juli 2022 om minimaal 1 goed werkende rookmelder op iedere verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken. Een zolder of kelder die je alleen gebruikt als berging of om was te drogen, hoeft er dus geen te hebben. De brandweer voegt daar 2 dingen aan toe: hang ze in je vluchtroute, dus in de gang, op de overloop en bij de trap, en hang ze het liefst ook in de slaapkamers. Een melder die afgaat terwijl je slaapt achter een dichte deur, hoor je namelijk niet altijd.

Voor de plaatsing gelden een paar harde afstanden:

• Aan het plafond, minimaal 50 cm van de muur en uit de hoeken. In een hoek staat de lucht stil en komt de rook later aan.
• Bij een schuin plafond hang je hem 90 cm van het hoogste punt, gemeten vanaf de nok.
• Niet bij een ventilatierooster, niet boven de verwarming en niet op een tochtige plek. De luchtstroom blaast de rook langs de melder heen.
• Niet waar stoom komt, dus niet bij de keuken of de vaatwasser. Dat is de belangrijkste bron van vals alarm, en een melder die je uit ergernis loshaalt beschermt niemand.

Kijk bij het kopen of EN 14604 op de verpakking staat. Dat is de Europese norm voor rookmelders en zonder die aanduiding weet je niet of het ding doet wat het belooft.

Wat is het verschil tussen een losse en een gekoppelde rookmelder?

Een losse melder waarschuwt alleen de ruimte waar hij hangt, en zijn alarm van 85 dB is achter 2 dichte deuren flink gedempt. Een gekoppelde set laat alle melders tegelijk afgaan zodra er 1 rook ziet, en de brandweer adviseert daarom die koppeling. Het verschil merk je vooral 's nachts: begint er brand in de woonkamer beneden, dan hoor je met een losse melder op zolder pas iets als de rook al 2 verdiepingen ver is.

Koppelen kan op 2 manieren. Draadloos is voor bestaande woningen bijna altijd de praktische keuze: de melders zoeken elkaar op en je hoeft geen kabel te trekken. Bedraad koppelen zie je vooral in nieuwbouw, waar de leidingen er toch al liggen.

Let op 1 ding bij draadloos koppelen: melders van verschillende merken praten niet met elkaar. Je koopt dus een set van hetzelfde merk, of je breidt later uit binnen dezelfde serie.

Welke melder hoort in welke ruimte?

Op 3 plekken in huis is een rookmelder juist de verkeerde keuze. In de keuken, de badkamer en bij een wasdroger geven stoom en damp vals alarm. Daar hoort een hittemelder, die niet op rook reageert maar op een snelle temperatuurstijging. Hij hangt op dezelfde manier als een rookmelder: aan het plafond, minimaal 50 cm uit de hoek.

De drie typen naast elkaar

Hieronder staan 3 melders die elk een ander type vertegenwoordigen: de losse melder zonder gereedschap, de losse melder met een snellere sensor, en de gekoppelde set die ook koolmonoxide meet. Alle drie hebben een batterij die 10 jaar meegaat, wat inmiddels de standaard is.

Welke kies je voor jouw situatie?

Huurwoning of appartement: niet boren

De ELRO FS1510 komt met 2 magneetplaten per melder, dus je hangt hem op zonder schroeven en zonder gaten in het plafond. Hij is 10 cm in doorsnee, 3,5 cm hoog en weegt 90 gram, heeft een optische sensor en een testknop, en ELRO geeft er 10 jaar garantie op. Met 801 beoordelingen is dit ook de best onderbouwde keuze van de drie.

→ ELRO FS1510 op Bol.com

Last van vals alarm: een melder die je even stil kunt zetten

De FireAngel ST-622 heeft een Sleep Easy-functie waarmee je de melder 8 uur uitschakelt na een vals alarm. Dat klinkt als een detail, maar het is precies de functie die voorkomt dat iemand de melder helemaal van het plafond haalt en hem daar laat liggen. De melder is 34 mm dik, gebruikt Thermoptek-detectie en een Panasonic-accu van 10 jaar, en voldoet aan NEN-EN 14604.

→ FireAngel ST-622 op Bol.com

Huis met meerdere verdiepingen: koppelen

Voor een woning van 2 of 3 lagen is een gekoppelde set de grootste winst, en dit is ook wat de brandweer adviseert. De Aroha Link-set van 3 stuks koppelt draadloos, meet zowel rook als koolmonoxide en laat bij gevaar alle melders tegelijk 85 dB geven. De batterij en de sensor gaan allebei 10 jaar mee, en je kunt de set later uitbreiden met hitte- of CO-melders uit dezelfde serie.

→ Aroha Link combimelders, 3 stuks, op Bol.com

Hoe vaak test je een rookmelder, en wanneer vervang je hem?

Testen doe je 1 keer per maand met de testknop, en de brandweer stelt voor daar de eerste maandag van de maand voor te nemen. Zo hoef je niets te onthouden. Vervangen doe je na 10 jaar, ook als het ding het nog gewoon doet, omdat de meetcel in de melder dan versleten is.

Verder onderhoud is weinig werk:

• Elke maand: testknop indrukken tot je het alarm hoort.
• Elke maand: de melder even afzuigen met de stofzuiger. Gebruik geen schoonmaakmiddel.
• Na 10 jaar: de hele melder vervangen. Schrijf de datum van ophangen met een stift op de zijkant, dan hoef je later niet te rekenen.
• Bij een piepje om de minuut: dat is het einde-levensduursignaal of een lege batterij. Niet loshalen en vergeten, maar meteen vervangen.

Zet de maandelijkse test op dezelfde dag als de controle van je noodpakket of de halfjaarlijkse test van de aardlekschakelaar in de meterkast, dan blijft het een routine van 5 minuten.

Veelgestelde vragen over rookmelders

Hoeveel rookmelders heb ik nodig?

Wettelijk minimaal 1 per verdieping, sinds 1 juli 2022. De brandweer adviseert meer: ook in de slaapkamers en in de vluchtroute. Voor een doorsnee rijtjeshuis van 3 lagen kom je daarmee al snel op 4 tot 6 melders, waarvan de gang en de overloop het belangrijkst zijn.

Mag ik een rookmelder in de keuken hangen?

Beter niet. Bakdamp en stoom geven daar vals alarm, en een melder die steeds onterecht afgaat wordt vroeg of laat losgeschroefd. Hang in de keuken, de badkamer en bij een wasdroger een hittemelder op: die reageert op een snelle temperatuurstijging in plaats van op rook.

Zijn gekoppelde rookmelders de moeite waard?

In een woning met meer dan 1 verdieping wel. Gaat er 1 melder af, dan gaan ze allemaal af, dus je wordt gewaarschuwd voordat de rook bij jou is. De brandweer adviseert koppelen om die reden. Wel belangrijk: melders van verschillende merken koppelen niet met elkaar, dus koop een set of blijf binnen dezelfde serie.

Hoe lang gaat een rookmelder mee?

10 jaar. Daarna vervang je het hele apparaat, ook als hij nog reageert op de testknop, want de meetcel is dan aan het einde van zijn levensduur. Melders met een vaste batterij van 10 jaar lopen gelijk met die termijn, wat het eenvoudig houdt: batterij leeg is melder vervangen.

Waar moet een rookmelder precies hangen?

Aan het plafond, minimaal 50 cm van de muur en uit de hoeken. Bij een schuin plafond hang je hem 90 cm van de nok. Vermijd plekken bij ventilatieroosters, boven de verwarming en op tochtige plekken, want daar blaast de luchtstroom de rook langs de melder heen.

Wie moet de rookmelders ophangen, ik of mijn verhuurder?

De eigenaar van de woning is verplicht de rookmelders te plaatsen. Huur je, dan moet de verhuurder zorgen dat ze er zijn. Woon je in een appartement met een VvE, dan hang je ze zelf op in je eigen woning; de VvE gaat over de gemeenschappelijke ruimtes. Het onderhoud, dus maandelijks testen en na 10 jaar vervangen, ligt in de praktijk bij de bewoner.

Heb ik naast een rookmelder ook een CO-melder nodig?

Als je een cv-ketel, geiser, gaskachel of open haard hebt wel. Koolmonoxide is kleurloos en reukloos, en een rookmelder ziet het niet. Een combimelder die beide meet kan, maar let dan op dat hij op een plek hangt die voor allebei geschikt is.

Bronnen: Brandweer Nederland voor de verplichting sinds 1 juli 2022, de norm EN 14604, de plaatsingsafstanden van 50 cm en 90 cm, het maandelijks testen en het vervangen na 10 jaar; Rijksoverheid over op welke verdiepingen melders verplicht zijn en wie ze moet plaatsen. De specificaties in de vergelijkingstabel komen van de productinformatie van de fabrikanten, gecontroleerd op de publicatiedatum; beoordelingen en prijzen wisselen, kijk dus altijd de actuele pagina na. Dit artikel bevat affiliate-links naar Bol.com: koop je via zo'n link, dan ontvangt NoodplanOpMaat een kleine commissie en betaal jij niets extra.