Luchtalarm afgeschaft? Nee, dit is er besloten

Nee, het luchtalarm is niet afgeschaft. In mei 2026 leek dat wel zo: het kabinet maakte bekend dat de maandelijkse sirenetest per 1 januari 2028 zou stoppen, omdat het netwerk verouderd is en er geen geld was voor vervanging. Drie weken later, op 9 juni 2026, draaide minister Van Weel dat besluit terug. De sirenes blijven, er komt een nieuw landelijk bedienbaar systeem, en Defensie betaalt mee. Wie in mei de koppen las en dacht dat de paal in zijn straat binnenkort stil zou vallen, heeft dus verouderde informatie.

Is het luchtalarm nu afgeschaft of niet?

Niet afgeschaft. De verwarring komt door twee besluiten binnen één maand, en het eerste haalde veel meer koppen dan het tweede.

Wanneer	Wat er werd besloten
18 mei 2026	Het kabinet meldt dat de maandelijkse test per 1 januari 2028 stopt. Het netwerk is verouderd en er is geen budget voor een opvolger. NL-Alert zou het overnemen.
Weken daarna	Kamerleden stellen vragen. De zorg: bij een militaire dreiging is een systeem dat volledig op het mobiele netwerk leunt kwetsbaar.
9 juni 2026	Minister Van Weel komt terug op het besluit. Het luchtalarm blijft bestaan en wordt vervangen door een nieuw, landelijk bedienbaar sirenenetwerk. Defensie betaalt mee.

Voor jou als bewoner verandert er op korte termijn dus niets. De sirene op de hoek blijft staan en blijft getest worden. Wat er wel verandert, is dat de overheid inmiddels twee systemen naast elkaar houdt in plaats van er een af te bouwen.

Waarom draaide het kabinet het besluit terug?

Omdat NL-Alert en de sirene niet hetzelfde probleem oplossen. NL-Alert is uitstekend als er iets misgaat bij een fabriek, een grote brand of extreem weer: het bericht komt binnen met wat er aan de hand is, wat je moet doen en waar meer informatie staat. Het bereikt ruim 90 procent van de mensen in Nederland.

Maar NL-Alert loopt over de zendmasten van de mobiele netwerken. Vallen die uit door stroomuitval, overbelasting of moedwillige verstoring, dan valt de waarschuwing weg op precies het moment dat je hem nodig hebt. De minister noemde NL-Alert daarom voldoende voor vredestijd, maar kwetsbaar bij een ernstige militaire dreiging. Een sirene op een paal met eigen voeding heeft die afhankelijkheid niet.

Dat is ook voor jouw eigen voorbereiding de kern: elk waarschuwingssysteem dat over internet of mobiel netwerk loopt, valt weg in precies het scenario waar je je op voorbereidt. Daarom hoort er in een noodpakket iets dat zonder netwerk werkt.

Wat verandert er wel aan de sirenes?

Het huidige netwerk van ongeveer 4.200 alarmpalen wordt nu per veiligheidsregio bediend. In het nieuwe systeem kan dat vanuit één landelijk punt, waardoor een waarschuwing sneller en gerichter uit te sturen is. Ook komen er nieuwe geluidssignalen: nu kent de sirene één betekenis, straks kunnen verschillende tonen verschillende situaties aanduiden.

Dat laatste vraagt iets van jou. Een tweede signaal is alleen nuttig als mensen weten wat het betekent. Zodra de nieuwe tonen worden ingevoerd, is het de moeite waard om er thuis vijf minuten over te praten, net zoals je een vluchtplan doorneemt. Tot die tijd geldt de vertrouwde betekenis van de aanhoudende toon.

Waarom je NL-Alert nu alsnog moet controleren

Ook al blijft de sirene, NL-Alert blijft het systeem dat je vertelt wat er aan de hand is. De sirene zegt alleen dat er iets is; het bericht op je telefoon zegt wat en wat je moet doen. Die twee vullen elkaar aan, en van de twee is degene die jij zelf kunt stukmaken je telefoon.

De meest voorkomende oorzaken van een gemist NL-Alert zijn instellingen die per ongeluk uitstaan, een toestel dat op stil staat zonder uitzondering voor noodmeldingen, en een buitenlandse simkaart in de grensstreek. In NL-Alert werkt niet? Zo stel je het goed in en test je het staat stap voor stap hoe je dat op iPhone en Android nakijkt.

De volgende landelijke test is op maandag 7 december 2026, rond 12.00 uur. Wacht daar niet op om te controleren of het werkt: als je op de testdag ontdekt dat je niets ontvangt, ben je maanden verder dan nodig.

Wat doe je als het luchtalarm gaat?

Het advies is al jaren hetzelfde en verandert niet met dit besluit. Hoor je de aanhoudende toon buiten een testmoment, dan geldt: naar binnen, ramen en deuren dicht, ventilatie uit, en zoek uit wat er aan de hand is.

Die laatste stap is waar het in de praktijk misgaat. Mensen gaan juist naar buiten kijken wat er is. De volgorde is omgekeerd: eerst binnen en dicht, dan pas informatie zoeken via NL-Alert, de rampenzender op de radio of de website van de veiligheidsregio. Bij een chemische wolk of rook bepaalt die eerste minuut het verschil.

Blijf binnen tot er een bericht komt dat het weer veilig is. Bel niet 112 om te vragen wat er aan de hand is, want dan bezet je de lijn voor mensen die hulp nodig hebben.

Wat als je geen smartphone hebt of slecht bereik?

Dan ben je aangewezen op de sirene en op de radio, en is het goed nieuws dat de sirene blijft. Toch is één ding dan extra belangrijk: een radio die werkt zonder stroom en zonder mobiel netwerk. De regionale rampenzender blijft uitzenden als het internet plat ligt, en een batterij- of slingerradio is de enige manier om dat te horen als de stroom eruit is.

Dat geldt trouwens niet alleen voor mensen zonder smartphone. Het is precies het scenario waar de minister zelf op wees toen hij NL-Alert kwetsbaar noemde. Welke radio's daarvoor geschikt zijn en waar je op moet letten, staat in onze vergelijking van noodradio's.

Wil je weten wat er voor jouw huishouden verder nodig is, dan zet de checklist op maat dat in een paar minuten voor je op een rij.

Veelgestelde vragen over het luchtalarm

Wanneer wordt het luchtalarm getest?

Elke eerste maandag van de maand tussen 12.00 en 12.05 uur. De test vervalt als die maandag samenvalt met een nationale feestdag of met 4 mei. Hoor je de sirene op een ander moment, ga er dan van uit dat het echt is en ga naar binnen.

Stopt de maandelijkse test nu wel of niet in 2028?

Het besluit om ermee te stoppen is teruggedraaid. Omdat er een nieuw sirenenetwerk komt met andere geluidssignalen, kan de vorm van de test op termijn nog veranderen. Voorlopig blijft de eerste maandag van de maand het vaste moment.

Wat is het verschil tussen het luchtalarm en NL-Alert?

Het luchtalarm is een geluid dat je vertelt dat er iets aan de hand is, verder niets. NL-Alert is een tekstbericht op je telefoon dat vertelt wat er gebeurt, wat je moet doen en waar meer informatie staat. De sirene werkt zonder mobiel netwerk, NL-Alert niet. Daarom houdt de overheid ze allebei.

Moet ik me ergens voor aanmelden om NL-Alert te ontvangen?

Nee. NL-Alert wordt uitgezonden naar alle telefoons in een gebied, zonder registratie en zonder dat je gegevens worden gedeeld. Wel moet de functie op je toestel aanstaan. Op de meeste telefoons staat die standaard aan, maar niet altijd, en na een reset of een toestelwissel is dat opnieuw het controleren waard.

Werkt NL-Alert bij een stroomuitval?

Beperkt. Zendmasten hebben een noodvoorziening die enkele uren tot een etmaal overbrugt, afhankelijk van de mast. Duurt de storing langer, dan vallen masten uit en komt het bericht niet meer aan, terwijl je telefoonaccu ondertussen ook leegloopt. Dat is de reden dat een radio op batterijen in een noodpakket hoort.

Ik hoorde het luchtalarm maar kreeg geen NL-Alert, wat nu?

Behandel de sirene als leidend: ga naar binnen, sluit ramen en deuren en zet de ventilatie uit. Zoek daarna informatie via de radio of de website van je veiligheidsregio. Controleer als het weer veilig is de NL-Alert-instellingen op je toestel, want dan is er waarschijnlijk iets misgegaan in de ontvangst.