Acht dagen eten in huis? Wat het onderzoek zegt en wat officieel blijft gelden

Op vrijdag 18 september verscheen een onderzoek dat veel aandacht kreeg: Nederlanders zouden niet drie maar acht dagen eten in huis moeten hebben. Het staat in een rapport van het Clingendael Instituut en de Erasmus Universiteit, gemaakt in opdracht van het ministerie van Landbouw. Handig om te weten voordat je naar de supermarkt rent: dit is een aanbeveling van onderzoekers, geen nieuw officieel advies. Hieronder wat er staat, wat er niet staat, en wat het voor jouw voorraad betekent.

Wat zegt het onderzoek precies?

Volgens NOS en NU.nl onderzochten Clingendael en de Erasmus Universiteit de voedselzekerheid in Nederland. Hun conclusie voor huishoudens: 8 dagen in plaats van 3. Het achterliggende argument is dat de huidige voedselketen goed werkt maar kwetsbaar is. Supermarkten en leveranciers houden zo min mogelijk voorraad aan, omdat dat geld bespaart. Dat levert veel betaalbaar en gevarieerd voedsel op, maar bij een verstoring ontstaan snel tekorten.

Drie scenario's worden genoemd: een cyberaanval op supermarkten, extreme regen waardoor delen van het land onder water komen en winkels niet meer bevoorraad kunnen worden, en oorlog. Een van de onderzoekers wijst er volgens de NOS op dat een gebied dat door hevige regen is afgesloten langer onbereikbaar kan blijven, waardoor herstel van de aanvoer ook langer duurt.

Het rapport gaat veel verder dan de huishoudens alleen. De onderzoekers willen dat het kabinet met supermarkten en distributiecentra afspreekt dat zij altijd een minimale hoeveelheid voedsel in hun magazijnen hebben, dat er een buffer van landbouwproducten komt, en dat er meer veevoer wordt ingeslagen, omdat soja en kunstmest uit het buitenland komen. Bedrijven zouden daarvoor vergoed moeten worden, terwijl de overheid bij een noodsituatie mag bepalen waar het voedsel heen gaat. Direct honger verwachten ze niet, wel hard stijgende prijzen en tekorten aan sommige producten.

Eén kanttekening over onze eigen bronnen: het rapport zelf hebben we niet kunnen raadplegen. Alles hierboven komt uit de berichtgeving van NOS en NU.nl. Waar het getal 8 precies op is gebaseerd, wordt daarin niet uitgelegd.

Is dit nu het officiële advies?

Nee. Het officiële advies staat op Denk Vooruit, de campagne van de Rijksoverheid. Daar staat op dit moment dat een noodpakket je "de eerste 72 uur" na een ramp of noodsituatie goed voorbereidt, met 3 liter water per persoon per dag. Dat is niet aangepast.

Wel is het rapport in opdracht van het ministerie gemaakt, en staatssecretaris Erkens van Voedselzekerheid gaat de komende maanden in gesprek met supermarkten en leveranciers. Volgens de NOS kan hij nog niet zeggen wat het kost om dit uit te voeren. Het is dus reëel dat het advies ooit verandert, maar dat is nu niet besloten. Wij houden daarom 72 uur aan als officieel advies en zetten de 8 dagen erbij als verdere stap.

Wat betekent acht dagen voor jouw voorraad?

Voor een volwassene ziet het verschil er zo uit. De calorieën rekenen we met 2.200 kcal per dag, de gemiddelde behoefte die ook onze checklist gebruikt. Het water is een rekenvoorbeeld met de officiële 3 liter per dag en komt niet uit het onderzoek.

Die extra 11.000 kcal klinkt veel, maar is te overzien. In droge rijst (3.650 kcal per kilo, de waarde uit onze checklist) is het ongeveer 3 kilo. Alleen hoeft rijst gekookt te worden, en het onderzoek pleit juist voor voedsel dat je zonder koken kunt eten. Denk aan blikken bonen, blikvis, crackers, pindakaas en noten. Meer opties staan in onze vergelijking van noodvoedsel, en hoe je warm eet zonder stroom lees je in koken zonder stroom.

Bij water ligt het anders. 24 liter per persoon is voor een gezin van vier bijna 100 liter en thuis niet realistisch op te slaan. Wat wij adviseren: sla water op voor ongeveer 3 dagen en vul het aan met een waterfilter voor de dagen daarna. In de berichtgeving over het onderzoek lazen we niets over water.

Moet je nu gaan hamsteren?

Nee. Dat zou bovendien het probleem versterken dat het rapport beschrijft: als iedereen tegelijk extra koopt, zijn de schappen juist sneller leeg. Wat wel werkt is rustig aanvullen. Koop bij elke boodschappenronde een paar lang houdbare producten extra, eet wat je bewaart en bewaar wat je eet, zodat niets verloopt.

Onze eigen inschatting, uitdrukkelijk als zodanig: het verschil tussen 7 en 8 dagen is bijzaak. Waar het om draait is dat je een week zonder supermarkt kunt overbruggen in plaats van drie dagen. In onze checklist kun je nu al voor 1 week (7 dagen) kiezen, dat komt dicht in de buurt van de 8 uit het onderzoek.

Veelgestelde vragen

Is acht dagen nu het officiële advies?

Nee. Het is een aanbeveling uit een onderzoek van Clingendael en de Erasmus Universiteit. Het officiële advies van Denk Vooruit blijft voorlopig 72 uur. De staatssecretaris gaat de komende maanden in gesprek met supermarkten en leveranciers, dus een aanpassing is mogelijk maar nog niet besloten.

Waarom juist acht dagen?

Dat wordt in de berichtgeving die wij lazen niet onderbouwd. Wel duidelijk zijn de scenario's die de onderzoekers noemen: een cyberaanval op supermarkten, extreme regen en oorlog. Bij zulke verstoringen kunnen schappen volgens het onderzoek in ongeveer 3 dagen leeg zijn, en dan is een voorraad voor 3 dagen te krap.

Moet ik ook meer water in huis hebben?

Het officiële advies blijft 3 liter per persoon per dag. Over water lazen we niets in de berichtgeving. Omdat opslag voor 8 dagen thuis niet realistisch is, adviseren wij ongeveer 3 dagen water op voorraad en een waterfilter voor de rest.

Welk eten kies ik voor een langere voorraad?

Volgens het onderzoek lang houdbaar, calorierijk en direct eetbaar, zoals blikken bonen. Dat laatste is belangrijk omdat koken bij een langdurige stroomuitval moeilijk kan zijn. Zie ons overzicht van houdbaar eten voor je noodpakket.

Bronnen: NOS en NU.nl (18 september 2026) over het onderzoek van Clingendael en de Erasmus Universiteit, en Denk Vooruit voor het huidige officiële advies van 72 uur en 3 liter water per persoon per dag. Het rapport zelf hebben we niet kunnen raadplegen; uitspraken over de inhoud komen uit de berichtgeving. De caloriecijfers volgen de richtlijnen die onze checklist gebruikt. Zodra het kabinet het advies aanpast, werken we dit artikel bij.